Europa walczy o inwestycje w AI. Regulacje mogą je osłabiać

Unia Europejska podejmuje ambitne działania na rzecz rozwoju europejskiego sektora sztucznej inteligencji, ale paradoksalnie — nadmiar regulacji może osłabiać te wysiłki i zniechęcać inwestorów do lokowania kapitału na Starym Kontynencie.

Bruksela mobilizuje 200 miliardów euro na AI

Komisja Europejska uruchomiła instrument InvestAI mający na celu mobilizację 200 miliardów euro na inwestycje w sztuczną inteligencję. Część tych środków — dokładnie 20 miliardów euro — przeznaczono na utworzenie nowego europejskiego funduszu dedykowanego gigafabrykom AI. Dodatkowo, w czerwcu 2025 roku Komisja zaproponowała pakiet dotyczący suwerenności technologicznej, który ma wzmocnić potencjał Europy w dziedzinie półprzewodników, sztucznej inteligencji, technologii chmurowych i oprogramowania typu open source.

Te inicjatywy mają odpowiadać na rosnące uzależnienie technologiczne Europy. Blisko 80 procent infrastruktury cyfrowej i technologii wykorzystywanych w państwach członkowskich pochodzi spoza Unii Europejskiej, co stanowi poważne wyzwanie dla bezpieczeństwa i niezależności technologicznej kontynentu.

Problem: regulacje zniechęcają inwestorów

Pomimo ambicji Brukseli, europoseł Piotr Müller z Parlamentu Europejskiego wskazuje na fundamentalny problem: nadmiar regulacji dotyczących sztucznej inteligencji oraz wysokie ceny energii zniechęcają inwestorów do lokowania kapitału w Europie. Zamiast tego wybierają oni Stany Zjednoczone lub Chiny.

“Inwestorzy w Europie właściwie nie inwestują w rozwój tej technologii, która jest przełomowa i rozwija się najszybciej w historii ludzkości” — mówi Müller. “Mało kto chce podjąć ryzyko zainwestowania milionów euro w Europie. Woli to zrobić w Stanach Zjednoczonych, a później wyeksportować tę usługę na teren Unii Europejskiej”.

Problematyczne jest również to, że Europa, mimo posiadania zasobów finansowych, brakuje jej “swobody działania”. Nadmiar regulacji w obszarze sztucznej inteligencji powoduje, że światowe talenty nie przyjeżdżają do Europy, aby budować nowe firmy, ale wyjeżdżają do Stanów Zjednoczonych, Japonii, Korei Południowej, Nowej Zelandii, Australii czy Chin.

Harmonogram wdrażania AI Act

Termin	Działanie
2 sierpnia 2025	Wejście w życie regulacji dotyczących znakowania treści generowanych przez AI, oznaczania deepfake’ów i informowania użytkowników o kontakcie z AI
2 grudnia 2026	Nowy termin dla dostawców systemów AI na wdrożenie rozwiązań zapewniających przejrzystość w odniesieniu do sztucznie generowanych treści (skrócony z 6 do 3 miesięcy)
2 sierpnia 2027	Termin ustanowienia przez właściwe organy krajowe piaskownic regulacyjnych w zakresie sztucznej inteligencji

Co to oznacza: Rozporządzenie będące częścią Omnibusa VII, zatwierdzone przez Radę UE pod koniec czerwca 2025 roku, przesunęło niektóre terminy wdrażania regulacji, ale nadal pozostaje wiele wymogów, które mogą utrudniać szybki rozwój innowacyjnych rozwiązań AI w Europie.

Cyberbezpieczeństwo: AI jako narzędzie ataku i obrony

Bruksela zwraca również uwagę na rosnące cyberzagrożenia związane z rozwojem sztucznej inteligencji. Zaawansowane modele AI umożliwiają masowe ataki na infrastrukturę krytyczną w sposób, który do tej pory był niemożliwy. Raport ENISA Threat Landscape 2025 pokazuje skalę problemu:

• Administracja publiczna: 38 procent analizowanych incydentów cybernetycznych
• Transport: 7,5 procent
• Infrastruktura i usługi cyfrowe: 4,8 procent
• Finanse: 4,5 procent
• Produkcja: 2,9 procent

Piotr Müller podkreśla, że sztuczna inteligencja jest narzędziem do wykorzystywania luk w starych urządzeniach infrastruktury krytycznej, które nie zostały zmodyfikowane i zabezpieczone. “Rozwój sztucznej inteligencji jest ogromnym wyzwaniem dla cyberbezpieczeństwa” — zaznacza europoseł.

Komisja Europejska zaproponowała plan działania mający na celu zarówno ograniczanie zagrożeń wynikających z rozwoju zaawansowanych modeli AI, jak i lepsze wykorzystywanie sztucznej inteligencji do ochrony przed cyberatakami. Plan zakłada m.in. stworzenie europejskich zdolności do oceny bezpieczeństwa modeli AI, ułatwienie dostępu do najbardziej zaawansowanych systemów dla instytucji publicznych i firm, oraz uruchomienie platformy do testowania zastosowania AI w sektorach krytycznych, takich jak energetyka, finanse, transport czy ochrona zdrowia.

Asertywna polityka zamiast kolejnych regulacji

Müller argumentuje, że regulacje same w sobie nie wystarczą do ochrony Europy. Niezbędny jest rozwój własnych technologii oraz asertywna polityka wobec producentów sprzętu i oprogramowania z krajów o charakterze autorytarnym, takich jak Chiny. “Ważne jest, aby infrastruktura krytyczna w Europie była odpowiednio budowana” — mówi europoseł.

Przykładem błędnych decyzji jest autoryzacja przez rząd hiszpański urządzeń chińskich do użytku w najbardziej krytycznych elementach infrastruktury krajowej. Takie działania stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa europejskiego i mogą mieć daleko idące konsekwencje.

Co to oznacza dla przyszłości AI w Europie

Europa stoi przed trudnym wyborem: czy utrzymać obecny poziom regulacji, ryzykując utratę inwestycji i talentów na rzecz konkurentów, czy znaleźć równowagę między ochroną obywateli a stworzeniem sprzyjającego otoczenia dla innowacji. Ambicyjne plany finansowe — 200 miliardów euro na AI — mogą okazać się niewystarczające, jeśli regulacyjne i energetyczne bariery będą zniechęcać inwestorów do faktycznego zaangażowania kapitału w europejskie projekty.

Równocześnie, rosnące zagrożenia cybernetyczne związane z AI wymagają szybkiego rozwoju europejskich zdolności obronnych i technologicznych. Kluczem do sukcesu będzie połączenie wsparcia finansowego z pragmatycznym podejściem do regulacji oraz budową własnych, niezależnych technologii bezpieczeństwa i infrastruktury AI.