Branża muzyczna wprowadza system oznaczania nagrań AI

Światowa branża muzyczna wprowadza wspólny system oznaczania nagrań wykorzystujących generatywną sztuczną inteligencję, aby zapewnić słuchaczom przejrzystość i umożliwić świadomy wybór między muzyką całkowicie wygenerowaną przez AI a utworami wspieranymi technologią. Inicjatywę ogłosiły wspólnie IFPI, RIAA, A2IM, WIN, IMPALA, Recording Academy (Grammy), SAG-AFTRA oraz Human Artistry Campaign — koalicja reprezentująca twórców, artystów wykonawców i producentów fonograficznych na całym świecie.

Dwa oznaczenia dla dwóch rodzajów wykorzystania AI

Nowy system opiera się na dwóch wyraźnych etykietach, które mają być wdrażane przez serwisy muzyczne, dystrybutorów i pozostałych partnerów branży. Oznaczenie “Wygenerowane przez AI” będzie stosowane w przypadku nagrań, w których generatywna sztuczna inteligencja stworzyła całość lub zasadniczą część kreatywnych elementów nagrania — na przykład wokale, partie instrumentalne, harmonię lub strukturę utworu. Drugie oznaczenie — “Wspomagane przez AI” — dotyczy nagrań stworzonych przede wszystkim przez ludzi, które stanowią przejaw ludzkiej twórczości, natomiast generatywna sztuczna inteligencja została wykorzystana jedynie do wybranych elementów procesu kreatywnego. W tego typu utworach główny wokal oraz podstawowe partie instrumentalne pozostają wykonaniem człowieka.

Rozdział między tymi dwiema kategoriami jest kluczowy dla zrozumienia, jak branża postrzega rolę AI w muzyce. Nie chodzi o całkowite odrzucenie technologii, lecz o честne komunikowanie jej zakresu zastosowania. Vikki Oakley, CEO IFPI, oraz Mitch Glazier, Chairman & CEO RIAA, podkreślili w wspólnym oświadczeniu: “Słuchacze chcą wiedzieć, czy i w jaki sposób generatywna sztuczna inteligencja została wykorzystana przy tworzeniu muzyki, której słuchają. Ponieważ ludzka twórczość i autentyczność mają dla fanów muzyki na całym świecie ogromne znaczenie, nowe oznaczenia zapewnią prosty, zrozumiały i łatwy do wdrożenia sposób informowania o wykorzystaniu AI.”

Dlaczego system oznaczania jest pilnie potrzebny?

Wprowadzenie wspólnego systemu oznaczania pojawia się w momencie gwałtownego wzrostu liczby utworów tworzonych przy użyciu generatywnej sztucznej inteligencji. Dane z platform muzycznych pokazują skalę zjawiska: 44 procent nowych nagrań trafiających na platformę Deezer stanowią materiały wygenerowane przez AI. Apple Music informował z kolei, że ponad jedna trzecia utworów przesyłanych do serwisu określana jest jako “100% AI”. Te liczby wskazują, że bez jasnego systemu oznaczania słuchacze mogą nieświadomie słuchać muzyki całkowicie wygenerowanej przez algorytmy, nie zdając sobie z tego sprawy.

Jednocześnie coraz więcej artystów wykorzystuje sztuczną inteligencję jako narzędzie wspierające kreatywność, a nie zastępujące ludzką twórczość. Nowe oznaczenia mają pomóc odbiorcom świadomie odróżniać te dwa rodzaje wykorzystania AI i wspierać artystów, którzy chcą być transparentni wobec swoich fanów.

Ograniczenia obecnego systemu

Ważne jest zrozumienie, że oznaczenia dotyczą wyłącznie nagrań dźwiękowych. Na obecnym etapie nie obejmują one wykorzystania generatywnej sztucznej inteligencji przy tworzeniu tekstów piosenek, kompozycji muzycznych, teledysków ani okładek wydawnictw. To znaczące ograniczenie, które może zostać rozszerzone w przyszłości, ponieważ rozwiązanie ma charakter otwarty i będzie rozwijane wraz z postępem technologicznym oraz zmianami regulacyjnymi.

Szerszy kontekst: działania branży na rzecz odpowiedzialnego AI

Oznaczanie nagrań to element szerszych działań prowadzonych przez światową branżę muzyczną na rzecz odpowiedzialnego rozwoju sztucznej inteligencji. Organizacje reprezentujące twórców, artystów wykonawców i producentów fonograficznych od wielu miesięcy apelują o stworzenie ram prawnych, które pozwolą rozwijać AI z poszanowaniem praw autorskich i praw pokrewnych.

Bogusław Pluta, dyrektor zarządzający ZPAV, podkreślił znaczenie tego kroku: “Sztuczna inteligencja może być cennym narzędziem wspierającym proces twórczy, ale nie może rozwijać się kosztem twórców, artystów wykonawców i producentów fonograficznych. Nowe oznaczenia to ważny krok w kierunku większej przejrzystości dla słuchaczy i kolejny element działań branży na rzecz odpowiedzialnego rozwoju AI.”

Co to oznacza dla słuchaczy, artystów i branży?

Wprowadzenie wspólnego systemu oznaczania jest przełomem, ponieważ po raz pierwszy cała branża muzyczna zgadza się na jednolite podejście do komunikacji wykorzystania AI. Dla słuchaczy oznacza to możliwość świadomego wyboru — mogą teraz decydować, czy chcą słuchać muzyki całkowicie wygenerowanej przez algorytmy, czy preferują utwory, w których AI wspierała proces twórczy. Dla artystów oznacza to szansę na transparentną komunikację z fanami i budowanie zaufania poprzez szczerość na temat narzędzi, które wykorzystują.

Dla branży muzycznej system oznaczania stanowi fundament do dalszych działań na rzecz ochrony praw autorskich i zapewnienia, że sztuczna inteligencja będzie rozwijać się z korzyścią zarówno dla innowacji, jak i dla kultury. Jednak, jak podkreślają organizacje branżowe, przejrzystość to dopiero początek — równie istotne pozostaje stworzenie skutecznych ram prawnych chroniących prawa twórców i zapewniających uczciwe zasady funkcjonowania rynku.