18 lis 2026
Regulacje i Etyka

Apel Tuska o współpracę UE w wyścigu AI i spór o energię oraz regulacje

Donald Tusk wzywa państwa UE do współpracy w AI. Sprawdź, jakie argumenty podnoszą politycy o regulacjach, cenach energii i Gigafabrykach.

Autor: Maciej Stelmach, 14 listopada 2026
EU flags waving in front of the European Commission building in Brussels, Belgium.
Fot. Marco / Pexels · Pexels License

Apel Donalda Tuska o wspólną unijną strategię w dziedzinie sztucznej inteligencji wywołał polityczną dyskusję o tym, czy Europa jest w stanie dogonić Stany Zjednoczone i Chiny, a jeśli tak, to za pomocą jakich narzędzi. Premier wezwał państwa członkowskie do koordynacji działań, a w odpowiedzi zabrali głos politycy z różnych obozów, wskazując na energetykę, regulacje i stan polskich ośrodków naukowych.

Co Donald Tusk proponuje w sprawie AI?

Donald Tusk opublikował na platformie X wpis w języku angielskim, adresowany do państw Unii Europejskiej. Jego zasadniczym przesłaniem jest potrzeba współpracy w obszarze AI, a w samym wpisie premier podał, że przy połączeniu sił Unia mogłaby być 27 razy bardziej produktywna. To wartość przywołana przez niego samego, nie wynik niezależnego badania.

Plan Tuska opiera się na trzech filarach:

  • tworzeniu instytutów badawczych poświęconych AI,
  • przenoszeniu wyników badań naukowych do przemysłu,
  • przeciwdziałaniu sytuacji, w której każdy kraj działa we własnym systemie, co premier określił mianem „28 reżimów”.

Warto zauważyć, że wpis został sformułowany po angielsku, co wskazuje na adresatów spoza Polski, czyli na partnerów unijnych i inwestorów.

Dlaczego koszty energii są w centrum sporu?

Najmocniej konkretne liczby w debacie podaje Piotr Müller, europoseł, który przypomina dane Międzynarodowej Agencji Energii (IEA). Według nich ceny energii przemysłowej w Unii Europejskiej są ponad dwukrotnie wyższe niż w USA. W porównaniu z Chinami różnica wynosi około 50 procent na niekorzyść Europy.

Porównanie cen energiiRóżnica wskazana przez Müllera (dane IEA)
UE vs USA (energia przemysłowa)ponad 2x wyższe w UE
UE vs Chinyok. 50% wyższe w UE

Dla centrów danych, które są fundamentem modeli AI, energia stanowi jeden z głównych kosztów eksploatacji. Dlatego wysoka cena prądu przekłada się bezpośrednio na konkurencyjność inwestycji w infrastrukturę obliczeniową.

Jakie postulaty stawia Piotr Müller?

Müller zarzuca Unii, że zbyt szybko narzuca regulacje, zanim zbuduje własną infrastrukturę. Jako przykład przywołuje przesunięcie wdrażania wymogów dla systemów AI wysokiego ryzyka na grudzień 2027 roku. Jego postulaty obejmują:

  • zamrożenie regulacji cyfrowych,
  • reformę lub wycofanie systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS),
  • tanią energię, w tym z atomu i gazu.

Ta lista pokazuje, że spór o AI w Polsce łączy się z dyskusją o polityce klimatycznej i energetycznej, a nie tylko z technologią.

Czy Polska ma zaplecze naukowe do wyścigu AI?

Janusz Cieszyński, były minister cyfryzacji, krytykuje projekt Gigafabryk AI, wskazując na unijną biurokrację jako główną przeszkodę. Postuluje jednocześnie przeznaczenie miliarda złotych dla polskich ośrodków naukowych, wymieniając Cyfronet, NASK i PCSS. Kwota jest już wyrażona w złotych, więc nie wymaga przeliczenia, a skala pozwala ocenić, o jakim poziomie finansowania mówimy.

Cieszyński krytykuje rząd za podejście do ośrodków badawczych. W swojej wypowiedzi, jak pisze wPolityce.pl, skomentował zamiar premiera krótko: „Panie premierze, to tak nie działa.”

Podobne zarzuty formułuje Adam Czarnecki z Tak dla CPK, który twierdzi, że rząd osłabia IDEAS NCBR i Instytut Łukasiewicza, czyli podmioty, które mogłyby odgrywać rolę w planie instytutów badawczych.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla czytelnika najważniejsze jest to, że debata o AI w Europie toczy się na trzech osiach jednocześnie: regulacji, energii i finansowania nauki. Jeśli interesujesz się rynkiem AI w Polsce, warto śledzić, czy zapowiadane instytuty badawcze powstaną, a termin 2027 dla systemów wysokiego ryzyka pozostanie aktualny. Dla firm wdrażających AI kluczowe będzie też to, czy koszty prądu i harmonogram regulacji zmienią się w najbliższych latach. Obecny spór pokazuje, że o przyszłości europejskiej AI decydują nie tylko modele i algorytmy, ale również ceny energii i decyzje legislacyjne.

Na podstawie: wPolityce.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.