Głos AI przed sądem: spór lektora Łukomskiego z JFC Polska
Sąd Okręgowy w Warszawie bada, czy głos wygenerowany przez AI w reklamach naruszył dobra osobiste lektora Jarosława Łukomskiego.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznaje spór między lektorem Jarosławem Łukomskim a spółką JFC Polska, w którym centralne pytanie brzmi, czy głos wygenerowany przez sztuczną inteligencję w reklamach naruszył dobra osobiste lektora.
Według Radio ESKA oraz Super Biznes pozew dotyczy reklam, w których – zdaniem powoda – wykorzystano głos przypominający barwę Łukomskiego. Radio ESKA wskazuje konkretnie na spot reklamowy spółki. Obie relacje zgodnie podają, że sprawa toczy się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, a kolejna rozprawa zaplanowana jest na 13 listopada.
Jakie zarzuty stawia lektor?
Łukomski zarzuca JFC Polska naruszenie dóbr osobistych poprzez użycie w reklamach głosu wygenerowanego przez AI. Z ochroną dóbr osobistych w polskim prawie cywilnym wiąże się pytanie, czy można rozpoznać konkretną osobę po barwie i sposobie mówienia – a to właśnie jest przedmiotem sporu biegłych.
Dlaczego opinie biegłych budzą spory?
Pierwsza opinia z zakresu fonoskopii wywołała zastrzeżenia strony pozwanej. Jak podają obie relacje, JFC zarzuca jej pominięcie nagrań innych lektorów o zbliżonej barwie. Druga opinia, sporządzona w tej sprawie, opiera się na ankiecie. Tu pojawia się kolejna rozbieżność w zakresie kontrolowanych danych: według Super Biznes przebieg i wyniki badań fonoskopijnych w drugiej opinii nie zostały opisane, a Radio ESKA wskazuje ten sam brak.
Co dokładnie sprawdzała ankieta?
Obie relacje podają, że w badaniu wzięło udział 26 osób, w tym członkowie rodziny i znajomi ze szkoły językowej. Respondenci mieli ocenić, które z dwóch nagrań pochodzi od człowieka, a które od AI. Kluczowe jest to, czego ankieta nie sprawdzała: nie pytano badanych, czy rozpoznają w spocie głos Łukomskiego. Właśnie to pytanie interesuje sąd.
Jak wygląda stanowisko JFC Polska?
Prezes spółki Mirosław Majewski, cytowany przez Radio ESKA, pisze: „Jeśli podobna barwa głosu ma wystarczyć do rozstrzygnięcia procesu, każda firma korzystająca z lektora albo AI jest dziś w niepewnej sytuacji”. Super Biznes przytacza to samo zdanie. Spółka zleciła prywatną analizę biegłemu Arkadiuszowi Lechowi. Według Radio ESKA ma on 28 lat doświadczenia, a Super Biznes precyzuje, że pracował dla policji, prokuratury i ABW. Ekspertyza liczy 422 strony.
Jakie wnioski płyną z ekspertyzy według obu relacji?
Obie relacje podają, że podobieństwo barwy głosu nie dowodzi skopiowania przez AI. Ekspertyza wskazuje też na próbkę innego lektora z banku głosów, której zgodność z nagraniem spornego spotu jest równa lub wyższa niż w przypadku Łukomskiego. Dodatkowo, bez ustalenia konkretnego narzędzia AI nie da się – zgodnie z ustaleniami obu relacji – udowodnić celowego odwzorowania cech głosu. Nagrania przedstawione przez powoda są materiałami wtórnymi, zarejestrowanymi z ekranu, co według obu źródeł uniemożliwia jednoznaczną opinię.
Zestawienie: co potwierdzają obie relacje
| Element sprawy | Radio ESKA | Super Biznes |
|---|---|---|
| Sąd | Sąd Okręgowy w Warszawie | Sąd Okręgowy w Warszawie |
| Liczba ankietowanych | 26 osób | 26 osób |
| Pytanie w ankiecie | człowiek czy AI | człowiek czy AI |
| Rozpoznanie głosu Łukomskiego | niebadane | niebadane |
| Opis badań fonoskopijnych w drugiej opinii | brak | brak |
| Następna rozprawa | 13 listopada | 13 listopada |
Tabela pokazuje, że w sprawie nie ma sprzeczności co do kluczowych danych. Spór dotyczy interpretacji tych samych faktów, a nie ich liczb.
Co to oznacza dla branży i dla Ciebie?
Ta sprawa wykracza poza jeden spot. Jeśli sąd uzna, że samo podobieństwo barwy wystarcza, firmy korzystające z lektorów i z syntezy mowy będą musiały liczyć się z ryzykiem sporów o dobra osobiste. Jeżeli natomiast wymagane będzie wykazanie konkretnego narzędzia i celowego działania, to dowód po stronie powoda będzie znacznie trudniejszy. Dla odbiorców reklam ważne jest, że rozstrzygnięcie może wyznaczyć granicę między inspirowaniem się brzmieniem a odtwarzaniem cudzego głosu. Na razie jednak pytanie pozostaje otwarte, a kolejny termin rozprawy – 13 listopada – pokaże, czy sąd zdecyduje się na dodatkowe opinie.
Na podstawie relacji: Radio ESKA, Super Biznes. Tekst opracowany redakcyjnie na podstawie kilku niezależnych źródeł.