Biały Dom blokuje AI Anthropic. Eksperci: regulacje nie zatrzymają technologii
Administracja Trumpa zakazała eksportu zaawansowanych modeli Claude Fable 5 i Mythos 5.
Administracja Donalda Trumpa traktuje sztuczną inteligencję jako zasób strategiczny i element bezpieczeństwa państwa, zakazując eksportu zaawansowanych modeli AI, które mogą być wykorzystane do cyberataków i stanowią zagrożenie dla przewagi geopolitycznej Stanów Zjednoczonych.
Blokada modeli Anthropic: przyczyny i przebieg
Firma Anthropic wygasiła dostęp do swoich nowych modeli Claude Fable 5 i Mythos 5 w następstwie dyrektywy rządu Stanów Zjednoczonych dotyczącej kontroli eksportu. Dyrektywa zabrania “jakimkolwiek obcym obywatelom” korzystania z tych usług. Ponieważ Anthropic nie był w stanie w stu procentach odizolować grupy użytkowników z zagranicy, zdecydował się na całkowite wyłączenie obu modeli dla wszystkich użytkowników.
Administracja Donalda Trumpa negocjuje z firmą w sprawie warunków udostępnienia technologii. Sam prezydent potwierdził rozmowy z szefem Anthropic, Dario Amodeim, określając je jako “idące w dobrym kierunku” podczas szczytu G7 we Francji.
Dlaczego te modele stanowią zagrożenie?
Model Mythos 5, zadebiutował w kwietniu 2026 roku, ma zaawansowane możliwości nie tylko w zakresie wyszukiwania luk w oprogramowaniu (co pomaga specjalistom w ich łataniu), ale także znajduje sposoby na ich wykorzystanie. Cyberprzestępcy i wrogie podmioty mogliby wykorzystać te możliwości do przyspieszenia ataków.
Modele te pozwalają na:
- Przyspieszenie analizy kodu
- Wykrywanie podatności w systemach
- Generowanie exploitów (narzędzi atakujących)
- Przygotowywanie dokumentacji technicznej
- Automatyzację testów penetracyjnych
Oznacza to gwałtowne obniżenie kosztów i czasu przygotowania ataków na infrastrukturę krytyczną. Jak napisała sama Anthropic na swoim blogu: “Wielka część zaawansowanych zastosowań modeli AI to technologie podwójnego zastosowania: te same zapytania, które są korzystne i bezpieczne w rękach specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa i badaczy medycznych, mogą być niebezpieczne, jeśli będą dostępne dla wrogich podmiotów”.
Anthropicpoczątkowy podchodził ostrożnie do wdrażania technologii. Wersja Mythos Preview była udostępniana wybranej grupie instytucji i firm w ramach Projektu Glasswing. Claude Fable 5 został szeroko udostępniony ze specjalnymi blokadami uniemożliwiającymi udzielanie odpowiedzi na pytania dotyczące biologii i cyberbezpieczeństwa. Jednak administracja uznała, że zabezpieczenia można wyłączyć, aby uzyskać pełen dostęp do możliwości Mythos 5.
Konkurencja z Chinami: sygnał ostrzegawczy
Twardą rzeczywistością jest jednak to, że blokada modeli Anthropic nie gwarantuje USA przewagi technologicznej. Chiny, najgroźniejszy rywal USA, szybko nadrabiają zaległości w AI. Model GLM-5.2 wszedł na szczyty zestawień najbardziej zaawansowanych modeli – chińskie rozwiązanie osiąga wyniki porównywalne do modelu Claude Fable 5.
To pokazuje, że regulacyjne podejście Waszyngtonu może być mało skuteczne. Jak wyjaśnia Tarah Wheeler, szefowa ds. bezpieczeństwa w firmie konsultingowej TPO Group: “Myślenie, że żaden inny konkurent Anthropic nie rozwinie możliwości podobnych do Mythos, a nawet że już tego nie zrobił, jest przejawem skrajnej krótkowzroczności. Inne firmy depczą Anthropic po piętach, prawdopodobnie również posiadają te możliwości i trzymają je w rezerwie, obserwując sytuację regulacyjną”.
Dlaczego regulacja AI różni się od wcześniejszych technologii strategicznych
To nie pierwszy przypadek, gdy Waszyngton próbuje ograniczać dostęp do technologii uznawanych za kluczowe dla bezpieczeństwa. Podobnie było wcześniej w przypadku eksportu najbardziej zaawansowanych półprzewodników. Jednak AI jako oprogramowanie funkcjonuje zupełnie inaczej niż fizyczne produkty.
| Aspekt | Półprzewodniki | Modele AI |
|---|---|---|
| Koszt produkcji | Dziesiątki miliardów dolarów | Relatywnie niski, oprogramowanie |
| Czas inwestycji | Lata | Miesiące |
| Łańcuch dostaw | Złożony, fizyczny | Cyfrowy, łatwy do replikacji |
| Możliwość kopiowania | Trudna | Bardzo łatwa |
| Trening ponowny | Niemożliwy | Możliwy w wielu miejscach jednocześnie |
Bruce Schneier, badacz z Uniwersytetu Harvarda i Uniwersytetu w Toronto, podkreśla: “To nie jest kwestia jednego modelu; to ogólny trend technologiczny. Mniejsze tańsze modele open-source – czasem samodzielnie, a czasem we wzajemnej współpracy – mogą dorównać wydajności Mythos czy Fable przy zastosowaniu bardziej wyrafinowanego promptowania. Powinniśmy oczekiwać, że inne modele dorównają im w ciągu kilku miesięcy – w przypadku modeli open-source zajmie to niewiele dłużej”.
Co to oznacza dla branży AI i bezpieczeństwa
Rzeczywista przewaga w AI nie decyduje się wyłącznie o pojedynczym produkcie poddanym rządowej blokadzie, ale zależy od całego ekosystemu: stałego dostępu do mocy obliczeniowej, talentów, danych oraz infrastruktury pozwalającej na szybkie wdrażanie kolejnych generacji algorytmów. OpenAI już w połowie kwietnia udostępniło model skoncentrowany na cyberbezpieczeństwie, co potwierdza, że inne firmy rozwijają podobne możliwości.
Z perspektywy branży automatyzacja sprawi, że przewagę będą zdobywać niekoniecznie najbardziej zaawansowani technicznie napastnicy, ale ci, którzy najszybciej i na największą skalę wykorzystają sztuczną inteligencję do żmudnego rekonesansu czy budowy narzędzi ofensywnych. Grupa liderów cyberbezpieczeństwa podkreśliła to administracji w liście otwartym, argumentując, że dyrektywa Białego Domu była błędna.
Ten sam automatyczny trend działa również po stronie obrony – modele AI są wykorzystywane do skracania czasu reakcji na incydenty bezpieczeństwa. Oznacza to, że zarówno atakujący, jak i broniący się będą korzystać z zaawansowanych modeli.
Nowe propozycje: od przejęcia udziałów do podatków
Eksperci twierdzą, że Biały Dom i rządy na całym świecie powinny skupić się na wypracowaniu znacznie szerszych i przejrzystych planów radzenia sobie z postępem AI w wrażliwych obszarach. Coraz częściej padają pytania nie tylko o regulowanie modeli, ale również o ich własność.
Głosy o potencjalnym przejęciu przez państwo części udziałów w kluczowych firmach AI lub objęciu ich bezpośrednim nadzorem rządu płyną zarówno ze strony Republikanów, jak i Demokratów. Prezydent Donald Trump zaproponował podczas konferencji na pokładzie samolotu Air Force One, że “pewne udziały mogłyby zostać przekazane obywatelom, dzięki czemu społeczeństwo amerykańskie stałoby się w zasadzie partnerem [w tych przedsięwzięciach]”. Trump zapowiedział również, że spotka się z firmami z branży AI “w najbliższej, bardzo bliskiej przyszłości”.
Znacznie dalej idzie wpływowy senator Demokratów Bernie Sanders, proponując 50-procentowy podatek od wartości największych firm AI. Jego argumentacja: “Zyski nie mogą trafiać wyłącznie do garstki bogatych korporacji. Muszą stać się udziałem całego społeczeństwa amerykańskiego”.
Te propozycje odzwierciedlają rosnące przekonanie, że AI jest nie tylko kwestią bezpieczeństwa, ale również kwestią kontroli ekonomicznej i sprawiedliwości społecznej. Blokada eksportu modeli Anthropic to dopiero początek dyskusji o tym, jak państwa powinny regulować i kontrolować technologię, która zmienia krajobraz gospodarczy i bezpieczeństwa na całym świecie.
Najczęstsze pytania
Dlaczego Biały Dom zablokował modele Anthropic Claude Fable 5 i Mythos 5?
Administracja Trumpa uznała, że modele te mają zaawansowane możliwości w zakresie wykrywania i wykorzystywania luk w oprogramowaniu, które mogą być niebezpieczne w rękach wrogich podmiotów. Rząd obawia się, że zabezpieczenia Fable 5 można wyłączyć, aby uzyskać dostęp do pełnych możliwości Mythos 5.
Czy blokada eksportu AI zatrzyma konkurencję z Chinami?
Według ekspertów – nie. Model GLM-5.2 Chin już osiąga wyniki porównywalne do Claude Fable 5. Analitycy podkreślają, że AI jako oprogramowanie można szybko kopiować i trenować ponownie, w przeciwieństwie do fizycznych technologii takich jak półprzewodniki.
Jakie są rzeczywiste zagrożenia modeli takich jak Mythos 5?
Modele te przyspieszają analizę kodu, wykrywanie podatności, generowanie exploitów i automatyzację testów penetracyjnych. Oznacza to drastyczne obniżenie kosztów i czasu przygotowania cyberataków, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.
Czy inne firmy AI również rozwijają podobne możliwości?
Tak – OpenAI w połowie kwietnia udostępniło model skoncentrowany na cyberbezpieczeństwie. Eksperci uważają, że inne firmy już posiadają podobne możliwości i trzymają je w rezerwie, obserwując sytuację regulacyjną.
Jakie zmiany w regulacji AI proponują politycy?
Pojawiają się koncepcje przejęcia przez państwo udziałów w kluczowych firmach AI lub objęcia ich bezpośrednim nadzorem. Senator Bernie Sanders proponuje 50-procentowy podatek od wartości największych firm AI, a Trump rozważa przekazanie udziałów obywatelom.
Na podstawie: Rzeczpospolita. Tekst opracowany redakcyjnie.