AI w transporcie: polska branża przyspiesza wdrażanie technologii

Polska branża transportu i logistyki przechodzi transformację szybciej, niż przewidywali eksperci. Sztuczna inteligencja przestaje być abstrakcyjnym pojęciem — staje się narzędziem, które zmienia codzienną pracę kierowców, spedytorów i właścicieli małych firm transportowych. Do takich wniosków doszli uczestnicy debaty poświęconej przyszłości AI w transporcie, która odbyła się podczas Synergy Congress w Opolu.

Inteligentne systemy zamiast chatbotów

Jednym z najbardziej konkretnych przykładów jest projekt METIS rozwijany przez Marathon International. To nie typowy chatbot, lecz zaawansowany system integrujący dane z wielu źródeł — z systemów TMS (Transport Management System), telematyki, workflow’ów i rozwiązań wspierających serwis samochodowy.

METIS obsługuje ponad 500 kierowców i działa zarówno w aplikacji mobilnej, jak i w wersji webowej. Jego główna funkcja? Automatyzacja odpowiedzi na najczęściej powtarzające się pytania. Jak wyjaśniał Paweł Filipowski, Systems Integration & Development Team Lead Marathon International, liczba takich pytań jest ogromna — a każde z nich zabiera czas pracownikom.

“Dzięki naszej aplikacji możemy zautomatyzować wiele odpowiedzi i dostarczać informacje praktycznie od ręki” — podkreślał Filipowski.

Zasada “value in, value out”

Ale wdrażanie AI to nie tylko technologia. Kluczowe jest, jakie dane trafiają do systemu. Marathon International stosuje zasadę “value in, value out” — dostarczają konkretne dane, które mają realną wartość biznesową. Bez tego każde AI generuje więcej chaosu niż korzyści.

Również istotne jest bezpieczeństwo informacji i odpowiednie zarządzanie dostępem do danych w organizacji. To podstawa, na której buduje się zaufanie do systemu wśród pracowników.

Ostrożne podejście, ale nieuniknione

ZET Transport, firma transportowa, prezentuje bardziej konserwatywne podejście do AI, ale jednocześnie przyznaje, że bez nowoczesnych narzędzi funkcjonowanie na rynku staje się niemożliwe.

“Cały proces zarządzania transportem jest coraz bardziej skomplikowany. Bez wyrafinowanych narzędzi informatycznych i mądrego wdrożenia AI funkcjonowanie w obszarze rentownościowym staje się praktycznie niemożliwe” — mówił Jan Załubski, prezes zarządu ZET Transport.

ZET Transport wdrażając AI ostrożnie, traktując ją przede wszystkim jako narzędzie wspierające. Ostateczna decyzja pozostaje po stronie człowieka. Firma wykorzystuje algorytmy do monitorowania rentowności zleceń, predykcji cen transportu, odczytywania dokumentów CMR, monitorowania stanu technicznego pojazdów i integracji danych w czasie rzeczywistym.

Zarazem ZET Transport rozwija własną platformę FEnIKS do nadzorowania operacji przewozowych, umożliwiającą precyzyjny nadzór nad wszystkimi operacjami na różnych kierunkach i dla różnych klientów.

Od oprogramowania do decyzji biznesowych

Branża przechodzi ogromną transformację — od prostego oprogramowania jako usługi do modelu opartego na danych i wspieraniu decyzji biznesowych. Tomasz Łyszega, Business Development Director CargoON (Grupa Trans.eu), określa to mianem przejścia w kierunku “decision as a service”.

CargoON rozwija systemy analizujące nie tylko stawki transportowe, ale również zachowania użytkowników platformy. Codziennie loguje się na niej 140–150 tys. logistyków — to ogromny zasób danych, który pozwala algorytmom wychwytywać trendy i przewidywać zmiany rynku praktycznie w czasie rzeczywistym.

Systemy analizują dziś:

• Aktywność przewoźników
• Trendy cenowe
• Podaż i popyt na transport
• Mediany stawek dla konkretnych tras
• Poziom aktywności rynku w konkretnych godzinach dnia

“Dzisiaj możemy już nie tylko analizować historię rynku, ale również budować krótkoterminowe predykcje cenowe zależne od godziny, kierunku czy aktywności rynku” — podkreślił Łyszega.

Karolina — cyfrowy asystent dla małych przewoźników

Jednym z najbardziej innowacyjnych projektów jest nowy agent AI CargoON, roboczo nazwany Karolina. Rozwiązanie ma wspierać przede wszystkim małych przewoźników, którzy stanowią ponad 90% polskiego rynku transportowego.

Polski rynek transportu opiera się głównie na bardzo małych przedsiębiorstwach — często posiadających flotę do pięciu pojazdów. Kierowca jest jednocześnie właścicielem firmy, a organizacja pracy bywa bardzo analogowa.

“Kto szuka ładunku powrotnego dla kierowcy? Bardzo często żona. Czyli Karolina” — żartował Łyszega, wyjaśniając genezę nazwy projektu.

Cyfrowy asystent Karolina ma automatyzować codzienne obowiązki:

• Wyszukiwanie ładunków powrotnych na podstawie kodów pocztowych
• Proponowanie najlepszych opcji transportu
• Wspieranie negocjacji stawek
• Inicjowanie rozmów handlowych w imieniu przewoźnika

Rozsądek podpowiada, że tego typu rozwiązania mogą w kolejnych latach znacząco zmienić sposób funkcjonowania najmniejszych firm transportowych, które często nie mają rozbudowanych działów spedycji czy własnych analityków danych.

Integracja systemów — największy problem i szansa

Eksperci zgodnie wskazali, że jednym z największych problemów branży pozostaje niski poziom integracji systemów. Tomasz Łyszega przytoczył szokujący przykład:

“Mamy nadal klientów, którzy publikują oferty frachtów manualnie. Jeden z naszych klientów, firma budowlana, opublikowała 47 tys. frachtów ręcznie. Policzyłem, że oznacza to półtora etatu rocznie tylko na przepisywanie danych.”

To absurd. Jeśli organizacja dysponuje cyfrową informacją, powinna ją przekazywać przez API albo automatyzować procesy. Integracja systemów i wymiana danych staną się w najbliższych latach standardem rynkowym.

“Firmy, które będą potrafiły integrować dane i automatyzować procesy, zyskają ogromną przewagę konkurencyjną” — zaznaczył Łyszega.

Polska branża wciąż czeka na cyfrową rewolucję

Mimo dynamicznego rozwoju technologii duża część rynku wciąż funkcjonuje tradycyjnie. Jerzy Jezuit, Sales Team Manager DKV Mobility, ujawnił zaskakujący fakt:

“Ponad 50 proc. polskich przedsiębiorców transportowych nadal bazuje na Excelu.”

Największym wyzwaniem nie jest dostęp do technologii, lecz edukacja klientów i zmiana nawyków. DKV Mobility rozwija rozwiązania integrujące dane dotyczące paliwa, opłat drogowych, kursów walut i pozycji pojazdów — ale wdrażanie wymaga zmiany myślenia.

“To już nie jest patrzenie w przyszłość. To jest teraźniejszość. Musimy nauczyć branżę korzystania z danych i nowych narzędzi” — dodał Jezuit.

Co to oznacza dla branży

Dynamika zmian w polskim transporcie jest rzeczywista i przyspieszająca. AI nie przychodzi jako futurystyczna wizja, lecz jako praktyczne narzędzie rozwiązujące konkretne problemy — od automatyzacji odpowiedzi na pytania kierowców po predykcję cen transportu w czasie rzeczywistym.

Kluczowe obserwacje:

1. Integracja danych to nowa waluta konkurencji — firmy, które opanują wymianę danych i automatyzację procesów, zyskają znaczną przewagę rynkową.

2. AI wspiera, nie zastępuje — branża konsekwentnie podkreśla, że technologia powinna wspomagać pracowników, a ostateczne decyzje pozostają w rękach ludzi.

3. Małe firmy zyskują dostęp do narzędzi korporacyjnych — projekty takie jak Karolina demokratyzują dostęp do zaawansowanej technologii dla mikroprzedsiębiorstw.

4. Edukacja to bottleneck — technologia jest dostępna, ale brakuje wiedzy, jak jej używać. To największe wyzwanie dla branży w nadchodzących latach.

5. Polska branża przyspiesza — transformacja cyfrowa w transporcie i logistyce nie jest już przyszłością — to teraźniejszość, którą trzeba opanować dziś.