AI w polskich szkołach: jak uczniowie i nauczyciele radzą sobie z ChatGPT
Sprawdź, jak sztuczna inteligencja zmienia naukę w polskich szkołach. Dane o korzystaniu z AI przez nastolatków, metody nauczycieli i wyniki badań o…
Sztuczna inteligencja coraz mocniej wchodzi do polskich szkół i zmienia sposób, w jaki uczniowie się uczą, a nauczyciele sprawdzają wiedzę.
Ilu nastolatków korzysta z AI na co dzień?
Według raportu NASK „Nastolatki” z korzystania z AI regularnie korzysta około 70% młodych ludzi, a codziennie sięga po nią mniej więcej co dziesiąty z nich. Różnica między tymi wartościami pokazuje, że dla większości uczniów AI jest narzędziem używanym okazjonalnie, a dla części stała się elementem codziennej nauki.
| Wskaźnik | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Korzystanie z AI przez nastolatków | 70% | Raport NASK „Nastolatki” |
| Codzienne używanie AI przez nastolatków | ok. 10% | Raport NASK „Nastolatki” |
| Szacunek uczniów, ile znajomych robi to samo | 90% | Ocena ucznia cytowana przez ANDROID.COM.PL |
Jak uczniowie wykorzystują AI w nauce?
Uczniowie używają AI przede wszystkim do prac domowych. Jeden z uczniów czwartej klasy liceum przyznaje, że korzysta z niej także podczas sprawdzianów, a przy zadaniach z matematyki otrzymuje obliczenia, które trudno uznać za poprawne. Co ważne, uczniowie sami szacują, że robią to niemal wszyscy ich znajomi.
Podobne prace, różne oceny
Problem nie dotyczy tylko samego oszukiwania. Uczniowie, którzy przedstawili bardzo podobne wypracowania napisane z pomocą ChatGPT, dostali różne oceny: jeden otrzymał 3, a drugi 5. To pokazuje, jak trudno nauczycielom ocenić, ile w pracy jest samodzielnej myśli, a ile wygenerowanego tekstu.
Jak nauczyciele reagują na AI w szkole?
Szkoły szukają sposobów, by ograniczyć wykorzystywanie AI do odrabiania zadań. Wicedyrektorka I Liceum Ogólnokształcącego w Zduńskiej Woli opisuje, że nauczyciele przestali zadawać wypracowania do domu, a podczas sprawdzianów telefony trafiają na ławkę. Część wykładowców na uczelniach w USA, jak podaje brytyjski dziennik „The Guardian”, wraca do odręcznych notatek i egzaminów ustnych, bo są trudniejsze do zastąpienia przez model językowy.
Ciekawą metodą jest wplatanie w zadania przypadkowych słów, na przykład „brokuły” czy „Dua Lipa”. Taki zabieg ma wykryć odpowiedzi wygenerowane przez AI, które mechanicznie uwzględniają polecenie, ale pomijają absurdalne elementy.
Czy korzystanie z AI wpływa na koncentrację i pamięć?
Badania zaczynają wskazywać, że intensywne korzystanie z AI może mieć skutki poza samą oceną. W Carnegie Mellon University w Pittsburghu przeprowadzono badanie, w którym pracownicy tracili krytyczne myślenie, gdy nadmiernie ufali AI. Analiza przygotowana przez Uniwersytet Malaya i Uniwersytet w Haripurze łączy korzystanie z ChatGPT z problemami z pamięcią i prokrastynacją. Z kolei badanie MIT, oparte na analizie EEG, wykazało, że użytkownicy AI mają najniższe zaangażowanie poznawcze.
Te wyniki nie dowodzą jednoznacznie, że AI szkodzi każdemu uczniowi, ale pokazują kierunek, w którym warto patrzeć. Licealistka Wiktoria zauważa, że coraz trudniej jej się skupić, a w trudniejszej sytuacji od razu sięga po AI.
Dlaczego w szkołach tak mało mówi się o AI?
Jednym z problemów jest brak systematycznej edukacji. Nauczyciel informatyki w jednej z polskich szkół przyznaje, że AI nie była omawiana na lekcjach. Uczniowie uczą się więc narzędzia po omacku, bez wiedzy o ograniczeniach, błędach i zasadach uczciwości.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli jesteś rodzicem, uczniem albo nauczycielem, najważniejsze jest ustalenie jasnych reguł. Zakaz bez wyjaśnienia rzadko działa, bo młodzi ludzie i tak korzystają z AI poza szkołą, często w gronie znajomych, którzy robią to samo. Warto rozmawiać o tym, w jakich sytuacjach AI pomaga w zrozumieniu materiału, a w jakich zastępuje pracę własnego myślenia. Dla uczniów oznacza to prostą zasadę: sprawdzaj każdą odpowiedź modelu, bo nawet przy tym samym zadaniu wynik może być niespójny, a nauczyciele coraz częściej mają narzędzia, by to wykryć.
Na podstawie: ANDROID.COM.PL. Tekst opracowany redakcyjnie.