18 lis 2026
Badania i Nauka

Chatboty AI a samotność: co pokazuje badanie o izolacji i zaufaniu

Czy rozmowy z chatbotami łagodzą samotność? Badanie z udziałem ponad 2 tys. dorosłych i opinia psychoterapeutki wskazują na ryzyko izolacji. Sprawdź wnioski.

Autor: Zuzanna Podgórska, 18 listopada 2026
Woman in a comfy sweater sitting on couch, looking thoughtful with a smartphone in hand.
Fot. Ivan S / Pexels · Pexels License

Według badania opublikowanego w czasopiśmie „Psychological Science”, częstsze sięganie po chatboty jako towarzystwo wiąże się z większą izolacją emocjonalną w kolejnych miesiącach. Temat nabiera znaczenia, bo samotność jest dziś traktowana jako poważny problem zdrowotny, a sztuczna inteligencja coraz częściej pełni rolę rozmówcy.

Ile osób dotyka samotność?

Według danych przywoływanych w materiale źródłowym co szósta osoba na świecie doświadcza samotności. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zalicza samotność i izolację społeczną do poważnych zagrożeń zdrowotnych, kojarzonych z przedwczesnym zgonem, depresją, zaburzeniami lękowymi, chorobami serca i udarem.

Poniższa tabela zestawia wskaźniki dla wybranych grup wiekowych:

GrupaWskaźnikOkres pomiaru
Nastolatki 13–17 lat20,9 proc. – samotność2014–2023
Osoby 18–29 lat17,4 proc. – samotność2014–2023
Seniorzyco trzeci – izolacja społeczna1990–2022
Nastolatkico czwarty – izolacja społeczna2003–2018

Zestawienie pokazuje, że problem nie dotyczy jednej grupy. Dane o samotności w ostatniej dekadzie obejmują zarówno młodych dorosłych, jak i nastolatków, a izolację społeczną odnotowano także wśród seniorów.

Czy chatboty pogłębiają izolację?

Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Kolumbii Brytyjskiej objęło ponad 2 tys. dorosłych z Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii, a obserwacja trwała 12 miesięcy. Autorami są Dunigan Folk i Elizabeth Dunn.

Wyniki wskazują na zależność w obu kierunkach czasowych: osoby bardziej wyizolowane emocjonalnie częściej korzystały z AI towarzysko, a intensywniejsze używanie chatbotów wiązało się z późniejszą większą izolacją. Jednocześnie badacze nie stwierdzili istotnego osłabienia szerszej więzi społecznej przez same chatboty. Oznacza to, że narzędzia te nie wydają się samodzielnie niszczyć całej sieci relacji, lecz mogą zastępować kontakty z ludźmi u osób, które już są samotne.

Dlaczego chatboty są tak atrakcyjne?

Chatboty są dostępne całą dobę i zachowują przewidywalność. Dla kogoś, kto czuje się odrzucony lub zmęczony trudnymi relacjami, to cechy kuszące. Rozmowa z algorytmem nie wymaga jednak kompromisów, cierpliwości ani ryzyka niezrozumienia, a właśnie te elementy budują prawdziwą bliskość między ludźmi.

Co na ten temat mówi psychoterapeutka?

Cveta Dimitrova, psychoterapeutka z Gabinetu Znaczenia, ostrzega, że ucieczka w algorytmy może pogłębiać izolację. Zwraca również uwagę, że chatboty mogą w dłuższej perspektywie osłabiać krytyczne myślenie. Podczas konferencji „Safer internet” mówiła o zaufaniu dzieci do technologii, wskazując, że dziecko ulegające AI nie jest naiwne, lecz trafia na system zaufania, który został przechwycony.

Newseria BIZNES przytacza jej słowa: „Uważam, że to nie może być narzędzie, które jest niekontrolowane”.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli korzystasz z chatbotów jako towarzystwa, warto regularnie sprawdzać, czy rozmowy z AI nie zastępują kontaktów z bliskimi. Rodzice i opiekunowie powinni zwracać uwagę, czy dziecko traktuje odpowiedzi algorytmu jako ostateczny autorytet. Przy planowaniu korzystania z tych narzędzi warto sięgnąć po raport Komisji ds. Więzi Społecznych WHO z 2025 roku, poświęcony chatbotom i technologiom cyfrowym. Wyniki badania nie dowodzą jednoznacznie przyczynowości, ale wskazują, że czujność wobec roli AI w życiu emocjonalnym ma realne uzasadnienie.

Na podstawie: Newseria BIZNES. Tekst opracowany redakcyjnie.