Polska uchwaliła ustawę o systemach AI. Oto co się zmienia

Polska wdrożyła unijny AI Act poprzez nową ustawę o systemach sztucznej inteligencji, którą w piątek podpisał prezydent Karol Nawrocki. Ustawa zyskała szerokie poparcie w parlamencie i ma na celu uporządkowanie nadzoru nad sztuczną inteligencją w kraju, jednocześnie wspierając innowacje w biznesie, nauce i administracji publicznej.

Dlaczego Polska potrzebowała nowej ustawy o AI?

Unijny Akt o sztucznej inteligencji (AI Act) wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku z pewnymi wyjątkami. W lutym 2025 roku mocy nabrały przepisy dotyczące systemów AI zakazanych w Unii Europejskiej. Polska, jako członek UE, miała obowiązek wdrożyć te regulacje do 2 sierpnia 2025 roku poprzez powołanie organu nadzoru rynku. Nowa ustawa o systemach sztucznej inteligencji spełnia ten wymóg i tworzy ramy prawne dla bezpiecznego rozwoju technologii AI w Polsce.

Zgodnie ze słowami prezydenta Nawrockiego, Polska nie może wybierać między rozwojem a bezpieczeństwem — potrzebuje zarówno jednego, jak i drugiego. Technologia musi służyć człowiekowi, a nie człowiek technologii.

Co zmienia nowa ustawa? Kluczowe elementy

Ustawa wprowadza trzy główne mechanizmy regulacyjne:

Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji — nowy organ nadzoru rynku, który będzie:

• Wszczynać kontrole w firmach i sprawdzać zgodność systemów AI z przepisami
• Wydawać zezwolenia dla systemów wysokiego ryzyka (używanych w edukacji, infrastrukturze krytycznej, zatrudnieniu, zarządzaniu migracją)
• Nakładać kary i wycofywać z rynku systemy niezgodne z AI Act
• Przyjmować indywidualne skargi na działanie systemów AI
• Tworzyć piaskownice regulacyjne

Piaskownice regulacyjne — kontrolowane środowiska testowania, które pozwolą małym i średnim przedsiębiorstwom na bezpieczne eksperymentowanie z innowacyjnymi rozwiązaniami AI. Co najmniej jedna piaskownica powinna powstać do 2 sierpnia 2025 roku.

Jasne standardy bezpieczeństwa — przedsiębiorcy dostaną konkretne wytyczne, które systemy AI są bezpieczne i mogą być wdrażane na rynku.

Jakie zagrożenia reguluje ustawa?

Prezydent Nawrocki wyraźnie wskazał na konkretne ryzyka, które nowa ustawa ma ograniczać:

• Deepfake’i — fałszywe materiały wideo i audio tworzone za pomocą AI
• Kradzież tożsamości — wykorzystanie AI do przejęcia danych osobowych
• Fałszowanie wizerunku — manipulacja wizerunkiem osób za pomocą technologii
• Wykorzystywanie technologii do krzywdzenia dzieci i młodzieży — ochrona najmłodszych użytkowników

Systemy wysokiego ryzyka, takie jak te używane w kształceniu, infrastrukturze krytycznej czy zatrudnianiu pracowników, będą podlegać szczególnie rygorystycznym wymogom.

Harmonogram wdrażania — co kiedy się zmienia

Element	Data	Status
Wejście AI Act w życie (z wyjątkami)	1 sierpnia 2024	✓ Obowiązuje
Przepisy o zakazanych systemach AI	Luty 2025	✓ Obowiązują
Powołanie organu nadzoru rynku	Do 2 sierpnia 2025	W trakcie
Utworzenie piaskownic regulacyjnych	Do 2 sierpnia 2025	W trakcie
Pełne wdrożenie wszystkich przepisów	2027	Planowane

Co to oznacza dla polskiej gospodarki i przedsiębiorstw?

Nowa ustawa stwarza zarówno wyzwania, jak i szanse. Z jednej strony, przedsiębiorcy muszą dostosować swoje systemy AI do nowych wymogów i przejść kontrole Komisji. Z drugiej strony, piaskownice regulacyjne dają małym i średnim firmom bezpieczną przestrzeń do testowania innowacji bez obawy o natychmiastowe sankcje.

Wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski podkreślił, że ustawa daje przedsiębiorcom jasne narzędzia i informacje o tym, które systemy AI są bezpieczne. Komisja będzie również dbać o to, aby sztuczna inteligencja była tworzona i rozwijana w Polsce, wspierając lokalny ekosystem technologiczny.

Dla konsumentów i obywateli oznacza to wyższą ochronę przed zagrożeniami związanymi z AI — od deepfake’ów po manipulacje w procesach rekrutacyjnych czy edukacyjnych.

Polska w europejskim kontekście

Wdrożenie AI Act przez Polskę wpisuje się w szerszą strategię Unii Europejskiej, która chce być liderem w regulowaniu sztucznej inteligencji. Podczas gdy inne kraje, takie jak USA czy Chiny, opierają się na mniej sformalizowanych podejściach, Europa wybiera drogę kompleksowej regulacji.

Polska, podpisując ustawę o systemach AI, pokazuje, że jest gotowa do odpowiedzialnego wdrażania technologii, która ma potencjał transformować gospodarkę, ale jednocześnie niesie realne zagrożenia dla bezpieczeństwa i praw obywateli.

Perspektywy na przyszłość

Następne miesiące będą kluczowe dla implementacji ustawy. Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji musi być powołana do 2 sierpnia 2025 roku, a piaskownice regulacyjne muszą zacząć funkcjonować w tym samym terminie. Do 2027 roku wszystkie przepisy będą w pełni obowiązywać.

Przedsiębiorcy powinni już teraz przygotowywać się do zmian, audytując swoje systemy AI i zapoznając się z wymogami ustawy. Dla Polski to szansa na zbudowanie zaufania do technologii AI i stworzenie bezpiecznego, innowacyjnego ekosystemu, w którym technologia rzeczywiście służy człowiekowi.