Sztuczna inteligencja a europejska gospodarka: rola cen energii
Jak rozwój AI wpływa na europejską gospodarkę i dlaczego ceny energii mają znaczenie dla konkurencyjności?
Sztuczna inteligencja może w ciągu najbliższej dekady zdecydować o pozycji europejskiej gospodarki, a kluczowym warunkiem pozostaje tania i stabilna energia. Na ten wniosek wskazuje założyciel Grupy Selena, Krzysztof Domarecki, w wywiadzie udzielonym Bankier.pl.
Dlaczego tempo inwestycji w AI zmienia reguły gry?
Nakłady kapitału na sztuczną inteligencję rosną w tempie i skali, jakich rynek wcześniej nie znał. Oznacza to, że przewaga nie wynika już wyłącznie z pomysłu na produkt, lecz z tego, kto dysponuje odpowiednią infrastrukturą obliczeniową i zapleczem do jej budowy.
Dla Europy taka dynamika jest szczególnie wymagająca. Kontynent dysponuje dużym rynkiem i silnym zapleczem naukowym, ale konkurencja o zasoby kapitałowe i energetyczne toczy się już dziś na poziomie globalnym.
Jak sztuczna inteligencja przekształci gospodarkę?
Według Domareckiego w ciągu najbliższej dekady oprogramowanie oparte na AI zmieni logistykę, produkcję, zarządzanie kadrami, marketing, systemy miejskie i kolejowe. To obszary, które dotykają niemal każdego przedsiębiorstwa i każdego mieszkańca dużego miasta, dlatego zmiana będzie miała charakter szeroki, a nie branżowy.
Które sektory odczują zmiany najszybciej?
Najbardziej widoczne będą procesy powtarzalne i intensywne danych: planowanie dostaw, sterowanie produkcją czy obsługa marketingu. Systemy miejskie i kolejowe wiążą się z kolei z dużymi inwestycjami publicznymi, co czyni je szczególnie wrażliwymi na decyzje polityczne.
Dlaczego wyceny gigantów technologicznych są tak wysokie?
Domarecki tłumaczy wysokie wyceny największych firm technologicznych rachunkiem marż. Z tej perspektywy rynek wycenia nie tyle samą technologię, co zdolność do osiągania dużych zysków na skali, którą zbudowała infrastruktura AI.
Dlaczego cena energii decyduje o konkurencyjności Europy?
Energia stanowi podstawę działania centrów danych AI, które według przedstawionych danych pracują pod obciążeniem przez 8680 godzin rocznie, czyli praktycznie przez cały rok. Każda różnica w cenie prądu przekłada się zatem na koszt pracy infrastruktury, która ma nieprzerwanie pracować.
Zestawienie cen prądu Grupy Selena w różnych krajach pokazuje wyraźną lukę:
| Kraj / region | Cena prądu (zł/MWh) |
|---|---|
| Brazylia | 130–180 |
| Kazachstan | poniżej 200 |
| Chiny i USA | ok. 200–250 |
| Polska i Hiszpania | 750 |
| Postulat na skalę światową | 250–300 |
Najważniejsza obserwacja dotyczy Polski i Hiszpanii. Cena 750 zł/MWh jest ponad cztery razy wyższa od górnej granicy przedziału w Brazylii, czyli 180 zł/MWh. Postulowany poziom 250–300 zł/MWh stanowi natomiast ok. jedną trzecią do dwóch piątych obecnej ceny w obu tych krajach.
Jakie ryzyko wiąże się z dotychczasowym układem?
Domarecki ostrzega, że „Europa za 10 lat będzie wielkim płatnikiem do Stanów Zjednoczonych”. Jeśli dostawy usług AI będą opierać się na zagranicznych platformach, a koszt energii w Europie pozostanie wysoki, kontynent może stać się głównie odbiorcą technologii, a nie jej współtwórcą.
Jakie zmiany w polityce energetycznej są potrzebne?
Rozmówca Bankier.pl postuluje odejście od dotacji i dopłat oraz przyjęcie neutralności technologicznej źródeł energii. W praktyce oznacza to ocenę źródeł według kosztu i stabilności dostaw, a nie według tego, czy są objęte wsparciem publicznym.
Takie podejście ma sens przy długoterminowych inwestycjach. Centra danych podejmują decyzje lokalizacyjne na dekady, więc przewidywalność cen i reguł rynkowych jest dla nich równie ważna jak sama wysokość stawki.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli prowadzisz firmę lub zarządzasz budżetem, koszt energii warto traktować jako jeden z najważniejszych czynników planowania. Wysoka cena prądu w Polsce, zestawiona z przedziałami w innych regionach, wskazuje, że presja kosztowa może utrzymywać się dłużej, niż zakładają krótkoterminowe prognozy.
Jeśli pracujesz w obszarze logistyki, produkcji, HR lub marketingu, warto obserwować, które procesy w Twojej organizacji da się zautomatyzować w pierwszej kolejności. Dla osób planujących karierę oznacza to rosnące znaczenie kompetencji związanych z danymi i nowymi narzędziami, a nie tylko z dotychczasowymi zadaniami.
Na podstawie: Bankier.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.