Upały zagrażają rozwojowi AI. Centra danych nie radzą sobie z pogodą

Ekstremalne upały stanowią poważne zagrożenie dla rozwoju sztucznej inteligencji, ponieważ przeciążają zarówno centra danych AI, jak i sieci energetyczne, od których zależą. Fale upałów, które przechodzą przez Europę, ujawniły krytyczną słabość infrastruktury technologicznej: giganci AI nie są wystarczająco przygotowani na ekstremalne warunki pogodowe, a ich działalność w takich okolicznościach generuje dodatkowe koszty i ryzyko przerw w dostawach prądu.

Ile centrów danych jest zagrożonych zmianą klimatu?

Ryzyko jest znacznie większe niż się powszechnie sądzi. Według badania firmy First Street specjalizującej się w analizie ryzyka klimatycznego, aż 79% światowych centrów danych jest narażonych na zwiększone ryzyko związane z ostrymi zagrożeniami klimatycznymi. To nie tylko upały — zagrożenie stanowią także powodzie, ekstremalne wiatry i pożary lasów, które mogą zakłócić działalność obiektów, wydłużyć przestoje oraz zwiększyć koszty ubezpieczeń i napraw.

Problematyczne jest szczególnie, że wiele firm technologicznych przeniosło swoje centra danych na tereny podmiejskie i wiejskie w celu redukcji kosztów infrastruktury. Jednak na takich obszarach dostęp do informacji o ekstremalnych zjawiskach pogodowych był ograniczony, co ujawniło się w momencie pojawienia się fal upałów — wygenerowały one dodatkowe, nieplanowane koszty.

Dlaczego upały są szczególnie niebezpieczne dla centrów danych?

Problema jest systemowa i dotyczy jednoczesnego obciążenia infrastruktury energetycznej. Chłodzenie stanowi około 40% zużycia energii w centrach danych już w normalnej temperaturze, a w ekstremalnych upałach zapotrzebowanie rośnie znacząco. Równocześnie gospodarstwa domowe zwiększają zużycie energii na klimatyzację, co prowadzi do konkurencji o zasoby energetyczne w sieci.

Mishal Thadani, dyrektor generalny i współzałożyciel platformy oprogramowania AI Rhizome, opisał tę sytuację w rozmowie z CNBC: “Centra danych potrzebują najwięcej energii dokładnie wtedy, gdy sieć ma jej najmniej do oddania”. Ekspert podkreślił, że każde centrum danych pobiera energię równoważną zapotrzebowaniu stu tysięcy domów — kiedy obciążenie termiczne i elektryczne trafiają do tych samych przewodów w tym samym czasie, dochodzi do przeciążeń.

Przykład z Turynu — realne konsekwencje

W maju tego roku Turyn doświadczył temperatury 38°C. W takich warunkach naprężenia termiczne podziemnych kabli energetycznych przyczyniły się do powtarzających się przerw w dostawach prądu. Zdaniem Thadaniego giganci technologiczni nie są obecnie przygotowani na takie zjawiska, a większość modeli planowania infrastruktury nadal nie uwzględnia, jak często występują ekstremalne upały.

Jak branża AI adaptuje się do zmian klimatycznych?

Sytuacja zmienia się jednak dynamicznie. Wiodące firmy technologiczne deklarują wdrażanie nowych strategii:

Firma	Rozwiązanie	Potencjalne oszczędności
Microsoft	Redundantne systemy, monitorowanie w czasie rzeczywistym, optymalizacja lokalizacji	Zmniejszenie ryzyka przerw w dostawach
Nvidia	Serwery chłodzące się cieczą w temperaturze 45°C	~4% redukcji kosztów energii na każdy stopień Celsjusza
Operatorzy infrastruktury	Dostosowanie projektów do szerokiego zakresu warunków środowiskowych	Długoterminowa niezawodność

Microsoft projektuje swoje centra danych tak, aby działały niezawodnie w szerokim zakresie warunków środowiskowych. Rzecznik firmy podkreślił, że dobór lokalizacji, redundantne systemy i monitorowanie w czasie rzeczywistym pomagają w zarządzaniu ryzykiem związanym z ekstremalnymi upałami.

Nvidia poczynił bardziej radykalne kroki. Jej nowe serwery AI mogą być chłodzące cieczą w temperaturze 45°C zamiast tradycyjnych rozwiązań powietrznych. Firma szacuje, że podniesienie temperatury agregatu chłodniczego o zaledwie jeden stopień Celsjusza może obniżyć koszty energii chłodzącej o około 4%. To oznacza potencjalne oszczędności na miliardach dolarów w skali globalnej.

Co to oznacza dla przyszłości AI i kosztów energii?

Adaptacja infrastruktury AI do zmian klimatycznych będzie wymagać znaczących inwestycji w nowe technologie i lokalizacje. Jednak koszty dostosowania mogą być znacznie mniejsze niż koszty braku przygotowania — przerwy w dostawach prądu, uszkodzenia sprzętu i zwiększone ubezpieczenia mogą znacznie bardziej obciążyć branżę.

Rosnące koszty infrastruktury AI już wcześniej budziły obawy inwestorów. OpenAI zaplanowało zmniejszenie wydatków infrastrukturalnych do 2030 roku pod presją inwestorów kwestionujących rosnące nakłady. Jeśli na skutek zmian pogodowych rozwój AI będzie wiązał się także z ograniczeniami energii elektrycznej dla całego społeczeństwa, wyścig branży może co najmniej znacząco spowolnić.

Z drugiej strony, jeśli branżowym podmiotom uda się pomyślnie dostosować do nowych warunków klimatycznych, będziemy mieli do czynienia z kolejnymi innowacjami technologicznymi — zarówno w chłodzeniu, jak i w efektywności energetycznej. Pogoda stała się materiałem do analizy dla wielkich firm technologicznych, a jej wpływ na sektor AI będzie rosnąć wraz z postępem zmian klimatycznych.