AI w geodezji: jak europejskie agencje wdrażają sztuczną inteligencję

Sztuczna inteligencja stopniowo zmienia sposób, w jaki europejskie agencje geodezyjne i kartograficzne zbierają, przetwarzają i udostępniają dane przestrzenne. 30 czerwca 2026 r. odbył się webinar EuroGeographics, na którym przedstawiciele czterech krajów europejskich podzielili się konkretnymi doświadczeniami z wdrażania rozwiązań opartych na AI w swoich instytucjach. Spotkanie moderował Marcin Grudzień, Dyrektor Departamentu Informacji o Nieruchomościach w Głównym Urzędzie Geodezji i Kartografii (GUGiK).

Praktyczne zastosowania AI w mapowaniu europejskim

Webinar pokazał, że wdrażanie sztucznej inteligencji w sektorze geodezyjnym nie jest już teoretycznym scenariuszem, lecz realną praktyką w kilku krajach europejskich. Każda z zaprezentowanych instytucji stawiła przed sobą inne cele i napotykała na odmienne wyzwania.

Belgia: szanse i wyzwania w skali krajowej

Joren Van Gysegem z belgijskiej agencji mapowania (NGI) omówił szanse i wyzwania związane z zastosowaniem AI w narodowej agencji mapowania. Belgijski przypadek jest szczególnie istotny, ponieważ pokazuje, jak duża, gęsto zaludniona i infrastrukturalnie złożona kraj może wykorzystać AI do modernizacji swoich zasobów kartograficznych. Wyzwania, które napotyka Belgia, są reprezentatywne dla wielu krajów europejskich: integracja nowych systemów opartych na AI z istniejącą, często przestarzałą infrastrukturą IT, szkolenie pracowników oraz zapewnienie jakości danych przetwarzanych przez algorytmy.

Hiszpania: automatyczne generowanie danych transportowych

Cristina Calvo z hiszpańskiego Instytutu Geograficznego (IGN) zaprezentowała bardziej specjalistyczne zastosowanie AI — automatyczne generowanie danych geoprzestrzennych dla sieci transportowej wysokiej rozdzielczości. To jest szczególnie ważne dla krajów o rozbudowanej infrastrukturze transportowej, gdzie ręczne aktualizowanie map byłoby czasochłonne i kosztowne. Rozwiązanie oparte na AI pozwala na szybszą identyfikację zmian w sieci transportowej (nowe drogi, przebudowy, zamknięcia) i automatyczne zaktualizowanie baz danych kartograficznych.

Malta: hybrydowe platformy do tworzenia metadanych

Nour Ben Said z Planning Authority Malty zaprezentowała innowacyjne podejście do problemu metadanych. Hybrydowa platforma do automatycznego tworzenia metadanych zgodnych z dyrektywą INSPIRE dla zbiorów danych przestrzennych Malty zmniejsza pracę manualną i błędy ludzkie. Dyrektywa INSPIRE to europejskie wymogi dotyczące standaryzacji i interoperacyjności danych przestrzennych — wdrożenie AI do automatycznego katalogowania i opisywania zbiorów danych jest praktycznym rozwiązaniem problemu, który dotyka wszystkie kraje unijne.

Znaczenie wymiany doświadczeń dla sektora publicznego

Kraj	Instytucja	Główne zastosowanie AI	Główne wyzwanie
Belgia	NGI	Modernizacja zasobów kartograficznych	Integracja z istniejącą infrastrukturą IT
Hiszpania	IGN	Automatyczne generowanie danych transportowych	Zapewnienie wysokiej rozdzielczości i dokładności
Malta	Planning Authority	Automatyczne tworzenie metadanych INSPIRE	Zgodność z wymogami europejskimi
Polska	GUGiK	Koordynacja wymiany doświadczeń	Standaryzacja podejść w branży

Webinar EuroGeographics stanowił platformę do wymiany doświadczeń między europejskimi agencjami geodezyjnymi i kartograficznymi. To jest niezwykle ważne, ponieważ wdrażanie nowych technologii w sektorze publicznym przebiega wolniej niż w biznesie prywatnym — wymiana wiedzy i dobrych praktyk przyspiesza ten proces i zmniejsza ryzyko błędów.

Co to oznacza dla przyszłości geodezji w Europie

Wymienianie się doświadczeniami między krajami europejskimi w kontekście AI w geodezji ma kilka ważnych konsekwencji. Po pierwsze, przyspiesza standaryzację podejść — zamiast aby każdy kraj opracowywał swoje własne rozwiązania, mogą one być adaptowane i ulepszane na podstawie doświadczeń sąsiadów. Po drugie, zmniejsza koszty wdrażania — wiedza o tym, jakie rozwiązania sprawdziły się w Belgii czy Hiszpanii, pozwala innym krajom uniknąć kosztownych błędów. Po trzecie, wspomaga zgodność z wymogami europejskimi — dyrektywa INSPIRE i inne regulacje unijne wymagają standaryzacji, a AI może być narzędziem do jej osiągnięcia.

Główny Urząd Geodezji i Kartografii w Polsce, reprezentowany przez Marcina Grudzienia, odgrywał w tym webinarze rolę moderatora i uczestnika wymiany doświadczeń. To sugeruje, że polska agencja geodezyjnych również zainteresowana jest wdrażaniem AI w swoich procesach i chce być na bieżąco z europejskimi trendami w branży.

Wyzwania techniczne i organizacyjne

Choć webinar pokazał obiecujące zastosowania AI w geodezji, nie brakuje wyzwań. Integracja systemów opartych na sztucznej inteligencji z istniejącą infrastrukturą IT agencji geodezyjnych jest skomplikowana i wymaga znacznych inwestycji. Dodatkowo, dane geoprzestrzenne są wrażliwe z punktu widzenia bezpieczeństwa i prywatności — wdrażanie AI musi być zgodne z RODO i innymi regulacjami ochrony danych.

Szkolenie pracowników to kolejne wyzwanie. Pracownicy agencji geodezyjnych tradycyjnie mieli doświadczenie w geodezji i kartografii, ale nie zawsze w sztucznej inteligencji. Wymiana doświadczeń między agencjami, taka jak ta, która miała miejsce na webinarze EuroGeographics, pomaga pracownikom zrozumieć, jak AI może być praktycznie zastosowana w ich codziennej pracy.

Perspektywy na przyszłość

Webinar EuroGeographics z 30 czerwca 2026 r. pokazuje, że sztuczna inteligencja jest już nie przyszłością, lecz teraźniejszością w europejskim sektorze geodezyjnym. Kolejne kroki będą obejmować pogłębianie współpracy między agencjami, opracowywanie wspólnych standardów dla rozwiązań opartych na AI oraz inwestycje w infrastrukturę i szkolenia. Polska, poprzez GUGiK, jest aktywnym uczestnikiem tego procesu i ma szansę na bycie liderem w regionie Europy Środkowo-Wschodniej w zakresie wdrażania AI w geodezji.